آیا آمریکا جان کری را به مذاکرات میفرستد؟
زاخاری کک روز 5 شهریور 1392 (27 اوت 2013) در تحلیلی در نشریه دیپلمات نخست به این مسئله پرداخته است که با وجود انتقال پرونده به وزارت خارجه، شورای عالی امنیت ملی همچنان قدرتمندترین نهاد تصمیم گیرنده درباره برنامه هسته ای ایران خواهد بود.
وی نوشته است: «با این که وظیفه انجام مذاکرات اتمی با گروه «1+5» بر عهده وزارت امور خارجه نهاده شده ولی ایران مشخصاً اعلام کرده «شورای عالی امنیت ملی» همچنان در راس اتخاذ تصمیمات راهبردی مرتبط با برنامه اتمی و مذاکرات قرار خواهد داشت. از آن جا که تصمیمات «شورای عالی امنیت ملی» باید به تایید رهبر برسد، این بدان معناست که قدرت تصمیم گیری نهایی در راهبری مذاکرات همچنان در دست آیت الله «خامنهای» باقی خواهد ماند».
نویسنده سپس با اعلام اینکه تصمیم به انتقال پرونده به وزارت خارجه از سوی ایران بیشتر نوعی ارسال پیام برای غرب بوده آورده است: «ایران تلاش دارد به غرب بفهماند که «روحانی» در انجام مذاکرات آتی از اختیار عمل بسیاری برخوردار است. وزارت امور خارجه، بر خلاف «شورای عالی امنیت ملی»، گزارشات خود را مستقیماً به «روحانی» تسلیم خواهد کرد و قدرت عمل رئیس جمهور به خاطر حضور بازیگران قدرتمند دیگر، هم چون «شورای عالی امنیت ملی»، کمرنگ نمیشود».
این مقاله تغییر سلطانیه را هم در همین راستا ارزیابی کرده و می نویسد: «این امر را میتوان در کنار پیشرفتهای دیگر در درون ایران قرار دارد، مثلاً این که آیت الله «خامنهای» از سیاستهای «مدبرانه» «روحانی» در قبال جهان حمایت کرده است؛ «روحانی» رئیس جدیدی برای «سازمان انرژی اتمی ایران» انتخاب کرده و این خبر متأخر که ایران اعلام کرده نماینده دائم قدیمی خود در «آژانس بینالمللی انرژی اتمی» را تغییر خواهد داد».
نویسنده این مقاله سپس احتمال داده است که گذاشته شدن مسئولیت مذاکرات از سوی ایران بر عهده وزیر خارجه منجر به آن شود که کشورهای 1+5 هم مجبور شوند وزرای خارجه خود را پای میز مذاکره بفرستند.
کک نوشته است: «هیچ بعید نیست که ایران از قبل قدرت بخشی به وزارت امور خارجه انگیزه دیگری هم داشته باشد، بالا بردن سطح مذاکرات با گروه «1+5» به شکلی که خوشایند باشد. که اگر این طور باشد موضوع میتواند برای آمریکا مشکل ساز تر شود».
این مقاله ادامه می دهد: «هر چند هنوز مطلبی اعلام نشده اما انتخاب وزارت امور خارجه به عنوان نهاد اصلی برگزار کننده مذاکرات به این معنا است که به احتمال زیاد «محمد جواد ظریف» ، وزیر امور خارجه، تیم مذاکره کننده را رهبری خواهد کرد. همان طور که دیگر منابع بدان اشاره کردهاند انتخاب «محمد جواد ظریف» به این سمت از جهاتی یک پیشرفت برای غرب محسوب میشود چرا که وی فردی عملگرا بوده که با بسیاری از هم تایان خود در کشورهای غربی روابط عملی حسنهای دارد».
در ادامه این مقاله آمده است: «ولی این موضوع از دیگر سو آمریکا را در موقعیت سختی قرار میدهد چرا که این کشور باید درباره فردی که به مذاکرات میفرستد تفکر کند. به طور معمول آمریکا از مقام رسمی رده چهارم وزارت امور خارجه، معاون وزیر امور خارجه در مسایل سیاسی، برای برگزاری مذاکرات گروه «1+5» استفاده میکرده است. اگر ایران وزیر امور خارجهاش را به مذاکرات آتی بفرستد اقدام مشابه میطلبد که آمریکا هم تای آمریکایی «ظریف» را به مذاکرات اعزام کند که آن کسی نیست جز «جان کری» ، وزیر امور خارجه آمریکا».
دیپلمات در پایان نوشته است: «این موضوع سطح مذاکرات را به شکل چشم گیری بالا خواهد برد، و شاید این همان چیزی باشد که دولت «اوباما» سعی دارد از آن دوری کند. اما اگر دیگر کشورهای گروه «1+5» با فرستادن وزرای امور خارجه خود به اقدام ایران پاسخ دهند فرار کردن از انجام این کار برای واشنگتن مشکل خواهد بود».