فشن اسلامی در راه است + عکس
زنان اما در این میان با محدودیتهایی كه در پوششهای اسلامی برایشان وجود دارد نمیتوانند به هر لباس و پوششی روی آورند. جوامع اسلامی از شرق دور، خاورمیانه و كشورهای آفریقایی گرفته تا مسلمانان اروپا و امریكا همه در یك مساله اشتراك دارند و آن پوشش اسلامی زنان است. اما این مساله در هر كشوری بنا به عرف و رسوم خاص آن كشور متفاوت است.
همه این زنان سعی در بهتر و زیباتر ظاهر شدن در جامعه دارند با رعایت حدود حجاب اسلامی. امروزه در بسیاری از كشورها مانند تركیه، اندونزی، تایلند، مصر و مالزی به موازات در نظر گرفتن قوانین اسلامی درباره پوششهای زنانه، بهرهگیری از آخرین تحولات در دنیای مد و لباس نیز در طراحی پوششهای اسلامی برای زنان مورد توجه قرار گرفته است. مالزی از كشورهای پیشرو در برپایی نمایشگاههای مد و لباس اسلامی است.
از سال 2008 نخستین نمایشگاهها را برگزار كرده و نمایشگاههایی را هم در كشورهایی چون امارات متحده عربی، اندونزی و موناكو به همت سازمان حمایت از مد اسلامی برگزار كرده است. اما در برخی كشورها همچنان سنتهای قدیمی حكمفرماست.
چین، عراق، سوریه، سودان و برونئی از جمله این كشورها هستند كه پای مد و لباسهای روز كمتر به آنجا رسیده و همچنان طبق سنتهای قدیمی خود لباس میپوشند.
در سالهای اخیر شاهد تحولات عظیمی در این عرصه بودهایم چراكه در این سالها بسیاری از طراحان مشهور و صاحبنام در زمینه طراحی مد لباس در تلاش بودهاند تا با طراحی و به نمایش گذاشتن لباسهای مختلف و بسیار زیبایی كه براساس قوانین حاكم بر جوامع اسلامی تهیه میشوند در سبك زندگی زنان مسلمان تغییرات قابل توجهی را به وجود آورند.
در سالهای اخیر لزوم طراحی و برگزاری نمایشگاه براساس ویژگیهای اسلامی مورد توجه بسیاری از طراحان دنیای مد و لباس قرار گرفته است.
بسیاری از دختران جوان مسلمان ضمن ابراز علاقه به پیروی از مدهای زیبا، معتقدند كه پیروی از مد روز مانع رعایت حجاب آنها نخواهد شد. پوشش زنانه؛ بحثی كه از دیرباز مسالهیی با حواشی مخصوص به خود در جوامع اسلامی بوده و هست.
زنان ایرانی از دیرباز بر اساس قوانین دینی و عرفی جامعه، به پوشاندن خود میپرداختند؛ پوششی كه در عصرهای مختلف در این كشور شكل و شمایلی متفاوت به خود گرفته و در هر دورهیی یك نوع لباس برای آنان در نظر گرفته میشد. برخی لباسها برگرفته از سنت ایرانی بود و برخی بر اساس سنت اعراب.
اوایل قرن بیستم لباسهای مد اروپا و كشورهای غربی هم وارد عرف جامعه شده بود و زنان ایرانی با شمایلی شبیه به اروپاییان در خیابانها و شبنشینیها ظاهر میشدند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 57، پوشش زنان رنگ و روی دیگری به خود گرفت و رعایت حجاب اسلامی در همه اماكن عمومی تبدیل به قانون شد.
پوشش زنان در دهه 60 كه نخستین دهه پس از پیروزی انقلاب بود با آنچه امروز در اماكن عمومی شاهدش هستیم تفاوتی دارد از زمین تا آسمان. دختران امروز پوشش اسلامی را در قالب رنگها و طرحهای شادی میخواهند كه شاید از نگاه دختران سه دهه پیش پوششی نادرست تلقی میشد. آنچه در این بین اهمیت دارد، قالب است كه اسلامی است.
و چه بهتر كه این قالب زیباتر از قبل در جامعه ظاهر شود. ایرانفشن یا همان فشن اسلامی موسسهیی است با هدف ترویج زیباییهای پوشش اسلامی با برگزاری دورههای آموزش مدلینگ یا همان اصطلاح خودشان «بهپوشی».
بهپوشانی از سراسر كشور گرد هم آمدهاند تا با تمرینهای پیاپی بتوانند به دور از مشكلات و موانع شرعی و عرفی در قالب طرحی نو، مد و فشن را به جوانان كشور ارائه دهند؛ فشنی كه پسوند اسلامی بودن را یدك میكشد و برای ارائه این قالب متفاوت، برنامهیی درخور زنان و دختران كشورهای اسلامی دارد.
مانكنها در همه جای دنیا با استانداردهای خودشان سعی در نشان دادن این لباسها دارند و ما به نحوی سعی در نشان دادن وجهی دیگر از پوشش اسلامی داریم كه این وجوه نهتنها هیچ مغایرتی با دین اسلام ندارد، كه بر اساس احادیث و روایات، كت واك یا همان مدل راه رفتن روی استیج را به روش اسلامی تدارك دیدهایم.
برنامهیی كه از سوی یك گروه ایرانی اجرا میشود و قرار است برای نخستین بار هم به همت مسوولانی كه دستی در مد و لباس دارند، در ایران برگزار شود. تركیه كشور همسایه، قطر كشور اسلامی و ژاپن كشوری كاملا غیراسلامی و فرسنگها دور از ایران از جمله كشورهایی بودند كه خواستار برگزاری این شوی متفاوت اسلامی در كشورشان شدهاند.
تركیه، با درصد جمعیت بالای مسلمانان، همواره در برپایی نمایشگاههای مد و لباس گام نخست را برداشته و شوی لباسهای اسلامی هم یكی از چندین شوی مد و لباس در این كشور بوده است؛ شویی كه فقط لباسهای مدلها پوشیده بوده و بقیه مسائل مانند همه فشنشوها پیش میرفت.
با وجود این، تركیه از طرفداران این نوع فشن اسلامی با كت واكی متفاوت با استاندارد جهانی شده و از دستاندركاران این برنامه دعوت كرده است تا در كشورش به اجرای برنامههایشان بپردازند تا همچنان رتبه نخست را در برگزاری شوی لباس، آن هم از نوع اسلامی، داشته باشد.
قطر نیز در میان كشورهای اسلامی به جمع طرفداران این برنامه پیوسته؛ برنامهیی كه طراحش یك ایرانی است و مسلمانان منطقه با راضی كردن طراح آن به برگزاری نخستین اجرای آن در كشورشان، سعی در ثبت آن به نام خود دارند.
كشورهای اسلامی همسایه همواره برگزاركننده شوهای لباس غربی و اسلامی بودهاند و آنچه آنان را به سمت این فشن متفاوت سوق میدهد، تغییراتی است كه طراح مجموعه در نحوه برگزاری آن داده و آن را به فشنی كاملا اسلامی بدل كرده است.
بر آن شدیم كه سری به مجموعه بزنیم. شنیدن حرفهای طراح فشن از پشت تلفن كافی نبود. دیدن بهپوشها از نزدیك و كت واك متفاوت آنان هم خالی از لطف نبود.
شریف رضوی، طراح جوان فشن اسلامی، از اهداف موسسه برای راهاندازی این برنامه چنین میگوید: «هدف ما برگزاری نمایشگاه مد و لباسی با نمونههای زنده بود. نمونههایی با پوشش كاملا اسلامی. ما در این بین به ریزهكاریهایی دقت كردهایم تا هیچ رفتاری خارج از شرع و عرف جامعه نداشته باشیم. كت واك اسلامی نمونهیی از این تغییرات مثبت است. طراحان لباسی كه با ما در ارتباطاند طراحان ایرانی و غیرایرانی چون افغان و تاجیك هستند كه با وقوف كامل بر فرهنگ و تاریخ ایرانی، طرح میزنند و ارائه ایده میكنند. این طراحان داخل یا خارج از ایران به سر میبرند.»
بهپوشی به جای مدلینگ
«بهپوش» واژهیی است معادل مانكن كه در همه جای دنیا به كار میبرند. ایرانفشن از این عنوان برای دختران و پسران خود استفاده نمیكند. آنها فرق مانكن و بهپوش را در تفاوتهای اخلاقیای میدانند كه برای هنرجوهایشان قائل هستند.
«اصل قضیه شاید یك چیز است. نشان دادن لباسها و پوششهای جدید با طراحیهای جدید و مد روز. اما مانكنها در همه جای دنیا با استانداردهای خودشان سعی در نشان دادن این لباسها دارند و ما به نحوی سعی در نشان دادن وجهی دیگر از پوشش اسلامی داریم كه این وجوه نهتنها هیچ مغایرتی با دین اسلام ندارد، كه بر اساس احادیث و روایات، كت واك یا همان مدل راه رفتن روی استیج را به روش اسلامی تدارك دیدهایم؛ اتفاقی كه در هیچ كشور اسلامی تاكنون رخ نداده است و از زمانی كه كشورهای اسلامی و همسایه از سایت ما بازدید كردهاند و مشروح برنامههایمان را دیدهاند، اشتیاق بالایی به اجرای این برنامه و فشن اسلامی در كشور خودشان دارند.»
زیبا بودن در ایران متفاوت است
رضوی، بومیسازی استانداردها و استفاده از خلاقیت و مفاهیم هنری را از راههای ایرانیزه كردن استانداردهای فشن جهانی میداند. به عقیده او، جامعه ایرانی خصوصا زنهای ایرانی تفاوتهای عمدهیی با جامعه و زنان اروپایی و غربی دارند. تفاوتهای فیزیكی، فرهنگی و حتی باورهای درونی آنها.
«ما هیچگاه درصدد این نبودیم كه لباسهایی با سایز جهانی را بر تن دخترانمان كنیم. از قدیمالایام فیزیك زنان ایرانی با زنان اروپایی تفاوت داشت. ما استانداردهای ایرانی را از تاریخ هنر و فرهنگ خودمان گرفتیم. درباره آقایان اشتراك زیادی وجود دارد اما درباره زنان كار سخت میشود و تفاوت زیاد. در ایران زیبا بودن متفاوت است. معیارهای زیبایی اشتراكاتی دارد و اختلافاتی. از میان قابهای مجسمهها، نقاشیها و تاریخ هنر ایرانی به استانداردهایی رسیدیم كه درباره زنان ایرانی از قدیمالایام تا به امروز صدق كرده و میكند. ما با توجه به سلامت عمومی و استانداردهای خودمان باید جلو برویم. اگر صرفا بر اساس استانداردهای جهانی پیش رویم، زنان ما لااقل باید از سلامت جسمانی خود بگذرند.»
ظاهرا این استانداردها با كاری پژوهشی با عنوان شناسایی ریشههای عقیدتی - فرهنگی در زمینه پوشش از 10 سال پیش آغاز شده بود و از چهار سال گذشته شروع به فعالیت كرده است.
اساس كار بر تغییراتی است كه روی یكسری از استانداردهایی كه در این زمینه وجود دارد و با فرهنگ ایرانی- اسلامی سازگار نبوده و بومی نشده بود، انجام شد، مثل سایزها و فرهنگ زیباییشناسی ما كه با كشورهای غربی تفاوت زیادی دارد.
استانداردهای مدلها و مانكنها در سراسر دنیا در موسسهیی به نام AMIسنجیده میشود. اما همه این معیارها بر اساس كشورهای غربی است و با كمی تغییر در ایران به سرانجام میرسد.
رضوی از سختگیریهای انتخاب 20 بهپوش از میان پنج هزار داوطلب میگوید: «از وقتی فراخوان اینترنتی روی سایت رفت، بالای پنج هزار درخواست به دستمان رسید. این پروسه از یك سال و نیم پیش آغاز شده بود كه با توجه به فیلترهای متفاوتی كه داشتیم تنها 20 نفر موفق به كسب امتیازات لازم برای ورود به این دورههای شدند.
داوطلبان با ارسال مشخصات خود، ما را به انتخاب بهپوشان دارای استاندارد نزدیك میكردند. پس از انتخاب و مراجعه حضوری، برای شروع دورههای تئوری و عملی آماده میشدند. آموزشها هیچ هزینهیی برای بهپوشان ندارد.
كسانی كه به رتبههای یك و دو میرسند، آموزشهایشان كاملا رایگان است و درباره بقیه هنرجویان فقط بخش تئوری هزینه دارد كه اگر علاقهمند به موضوع باشند با پرداخت هزینه كلاسها برایشان برگزار میشود. برخی دورهها هم آنلاین و مجازی برگزار میشود كه كاربران با اكانت خودشان وارد میشوند و مطالب را دریافت میكنند.
اصول اولیه را در جلساتی كه هفتهیی دو جلسه سه ساعته طی یك ماه و پس از آن دوره عملی و آموزشهای جهانی و اسلامی به بهپوشان آغاز میشود. نفرات منتخب باید اساسنامهیی كه تنظیم شده بود را تایید و امضا كنند.
این بخش كار مهمتر از استانداردهای فیزیكی بود و آن چیزی نبود جز پایبندی به اصول اخلاقی ما. در وهله اول شخصیت بهپوش است كه بیننده را جذب میكند. بهپوشان ما صرفا روی سن ظاهر نمیشوند تا الگوی پوشش برای زنان شهر و كشورشان باشند.
این بهپوشها باید بتوانند به عنوان نمادی از دختر ایرانی در سطح جامعه خود ظاهر شوند و این میسر نمیشود مگر اینكه خودشان باور داشته باشند كه میتوانند الگوی رفتاری همنسلان خویش باشند.» الگوی اخلاقی شدن در كنار الگوی پوشش از اولویتهای ایران فشنیهاست. این را از لابلای حرفهای بهپوشها هم میتوان شنید.
اغلب دخترانیاند در فاصله سنی 20 تا 30 سال و از خانوادههای مذهبی و شهرهای مختلف. بهپوشان بندرعباسی و تربتجامی هم در میان تهرانیها به چشم میخورند. ناهید كه از كرج برای شركت در این دورهها به تهران میآید، علاقه بیش از حدش از او یك بهپوش ساخته.
از اعتقادات مذهبی خود و خانوادهاش میگوید: «شخصا علاقه زیادی به فشنشوها داشتم. اما برایم مهم بود جایی كه قرار است بهپوش شوم، مرا در مسیر اعتقاداتم پیش ببرد. من به عنوان یك دختر چادری قطعا داشتن پوشش اسلامی برایم از واجبات است. خانوادهام در ابتدا مخالف بودند اما وقتی میثاقنامه موسسه را دیدند راضی به ثبتنام من شدند. ما بهپوشان با گذراندن دوره اخلاق در موسسه، نه تنها ترویجدهندگان زیبایی پوشش بین مردم هستیم، بلكه باید الگوی اخلاقی تمام و كمال برای همسن و سالان خود به شمار آییم. احترام و تقابل با فرهنگهای دیگر از اهداف ما است. ما با كسی سرجنگ نداریم. دیگران در هر فرهنگ و تفكری باید به واسطه جذابیتهای ما سراغ فرهنگ ما بیایند. ما با الگو قرارگرفتن سعی در جذب حداكثری افراد از هر فرهنگ و تفكری داریم.»
كت واك بر اساس احادیث و روایات
احادیث و روایاتی كه در دین اسلام درباره زنان و جزییات نحوه رفتارشان آمده كم نیستند. بلند نخندیدن زنان یا راه رفتن آنان بدون حركات بدنی و بدون صدای كفش از جمله این قوانین است. قوانینی كه كت واك اسلامی در خود نهفته دارد. راه رفتن بهپوشها روی سن بدون صدای كفششان و بدون حركات بدن و با نگاهی مستقیم و پرهیز از نگاه در چشمان بیننده.
این تغییرات در نحوه راه رفتن بهپوشان برای كشورهای اسلامی تدارك دیده شده است. كشورهایی كه زنان باید از نجابت رفتاری خاصی برخوردار باشند تا در زمره زنان الگو قرار بگیرند. چه الگوی رفتاری در جامعه و چه الگوی پوشش در یك سالن مد.
رضوی با برشمردن تفاوتهای استانداردهای اسلامی و جهانی اظهار داشت: «ما با تحقیقاتی كه در این چند سال داشتیم سعی در گنجاندن این جزییات در نحوه پوشش و برخورد بهپوشان مان داشتیم. جذابیتهای وابسته به جنسیت، در كت واك جهانی كه مدلها بر اساس استانداردهای آن روی سن راه میروند، از نخستین معیارهای آن است. نحوه راه رفتن مدلها در كشورهای دیگر به یك ترتیب است و همه باید از آن پیروی كنند. حتی مدل نگاه كردن و حركاتی كه به بدن هنگام راه رفتن میدهند جزو قوانین غیرقابل سرپیچی است. اما در كت واك اسلامی كه ما تدوین كردهایم، راه رفتن به طور مستقیم و بدون هیچ حركت بدنی اضافی از سوی بهپوشان با نگاهی به روبهرو انجام میشود. حتی ما سعی داشتیم طبق احادیث و روایات اسلامی، صدای كفش دخترانمان هنگام راه رفتن به گوش شنونده نرسد. بر اساس جوی كه در كشورهای اسلامی برای نوع پوشش بانوان مطرح است دولتها و خود مردم گمان میكنند كه تیرهترین لباسها و بیرنگ و روترین آنها حتما بهترین پوششها هستند در حالی كه ما میتوانیم ثابت كنیم با طراحی نقشهای ایرانی روی پارچههای رنگی و شاد هم میتوان به بهترین نحو حجاب اسلامی را ارائه داد تا دیگر كسی محجبه بودن را با تیرهپوشی و لباسهایی كه جلوه ناشادابی دارند، اشتباه نگیرد.»
دغدغهمان زیبایی پوشش اسلامی است
«مهپوش» واژهیی است كه برای دختران بهپوش استفاده میشود و «مهرپوش» برای پسران. اینها قرار است مروجان زیبایی در قالب پوشش اسلامی باشند. دربارهشان سختگیری میشود. كلاس اخلاق گذاشته میشود.
اصول و مبانی زیبایی ذهن و اندیشه در كنار زیبایی پوشش یاد داده میشود تا تنها بهپوش نباشند و اخلاق اسلامی را هم ترویج داده باشند. طراح فشن اسلامی دغدغه اصلی خود و گروهش را كم داشتن پوشش زیبا میداند در بستری كه در جامعه با آن مواجهیم.
پوششی مناسب برای زنان ایرانی و مسلمان كه بدون هیچ نگرانی از تخطی از قوانین دینی بتوانند با آن در جامعه ظاهر شوند و به خود ببالند كه مروج زیباییهای پوشش اسلامیاند.
از نگاه او، این مسالهیی است كه كمتر كسی به آن پرداخته و هرجا سخن از حجاب اسلامی میآید فقط پوششهای بلند و گشاد هستند كه در ذهن تداعی میشوند. لباسهایی كه با كمترین زینت و نقش و نگاری بر تن زنان ایرانی دیده میشود.
اگر لباسهایی هم در بازار برای بانوان ارائه میشود دارای مشكلاتی از نگاه دولتها هستند كه زنان را دچار مشكلاتی میكند.
قدیمترها، برداشت مردم از آنچه به نام حجاب در دین اسلام آورده شده پارچهیی ضخیم و تیره بود كه تمام بدن و قسمتی از صورت را میپوشاند. امروزه این تعریف روی دیگری به خود گرفته و زنان محجبه و مسلمان درصدد آنند كه با پوششی اسلامی و زیبا در جامعه ظاهر شوند و بتوانند با آن حامل نوعی پیام هم برای غیرهمفكرانشان باشند.
اما معلوم نیست كه دولتها تا چه اندازه موافق این ظاهر زیبا و آراسته زنان در قالب پوشش اسلامیاند. شاید سالهاست كه این سخن از اذهان عمومی پاك شده و دیگر كسی سخن «ان الله جمیل و یحب الجمال» را سرلوحه خود در این امور قرار نمیدهد.