صادق sadegh

سمفوني رنگ ها

نقش رنگ در طراحي دكوراسيون

رنگ يكي از اجزاي اصلي در طراحي و ساخت دكوراسيون داخلي است.طبيعي است كه نوع طراحي و ساخت دكوراسيون در جنبه هاي مختلف زندگي انسان تأثير عميقي خواهد گذاشت.

از اين رو شناخت ابعاد مختلف طراحي از جنبه روانشناسانه تا مسائل فني و مهندسي كاملاً ضروري به نظر مي رسد و از ميان مباحثي كه در اين بررسي شناخت آن لازم و اجتناب ناپذير است، عامل رنگ است. رنگ ها زندگي را زنده مي كنند. جاندارند و قابل لمس اند و به عنوان زبان ديداري احساسات انسان به كار مي روند.

رنگ و تركيب هاي آن واكنش و احساسات مختلفي را در افراد بر مي انگيزد.

بعضي از رنگ ها احساس آرامش و برخي ديگر احساس هيجان مي افزايند. بعضي حس اعتماد و تفاهم را زنده مي كنند و برخي حس وحشت و ناامني، به عنوان مثال در يك شركت تجاري، با استفاده از رنگ هاي پخته و هماهنگ مي توان محيط كار را چنان آراست كه حسي از اعتماد و احترام را در مشتريان ايجاد كند و يا بالعكس، اتاق انتظار يك پزشك را با به كار بردن رنگ هاي قرمز و نارنجي به محيطي بدل كرد كه بجاي حس آرامش، حس اضطراب و نگراني را افزايش دهد. بحث ما در اين مقاله راجع به نوع و جنس مواد رنگ ها و كاربري آنها از لحاظ فيزيكي و شيميايي نيست.

بلكه قصد آن است كه در مورد انتخاب صحيح نوع رنگ و تركيب انواع رنگ ها با سايه هاي آن در محيط كار و زندگي صحبت كنيم. آشنايي با رنگ ها و تركيب آنها نه فقط يك هنر است، بلكه علمي است جامع و گسترده كه از قوانين وي‍ژه اي پيروي مي كند.

قوانيني مانند تضاد، هماهنگي،‌سايه روشن،‌ ... هماهنگي رنگ ها مثل هماهنگي نت هاي موسيقي است. همانگونه كه تركيب صحيحي از نت ها مي تواند آهنگي گوش نواز بيافريند،‌ تركيبي از رنگ هاي مناسب و هماهنگ نيز مي تواند يك اثر نقاشي و يا طرح گرافيكي چشم نواز خلق كند. شناخت رفتارها،‌ شخصيت ها و توانايي هاي رنگ بسيار پيچيده ولي قانونمند است. تنوع رنگ ها، سر به ميليون ها مي زند، اما اگر بتوان اين تنوع را دسته بندي و تحليل كرد آنگاه اين مجموعه بي شمار رام تر و قابل دسترس تر مي شود.

در چرخه رنگ تعداد رنگ ها قابل شمارش نيست. اما تمامي رنگ ها از تركبيبي از سه رنگ اصلي آبي،‌زرد،‌قرمز و يا از اين سه با يكديگر پديد مي آيند و يا به وسيله دو رنگ سفيد و سياه،‌روشن تر و تيره تر،‌يا زنده تر و يا مرده تر حاصل مي شوند. از تركيب مستقيم رنگ هاي اصلي درجه اول رنگ هاي درجه دوم يعني نارنجي،‌سبز و بنفش بوجود مي آيند. رنگ هاي جديد به مثابه تلاش رنگ هاي اصلي براي نزديك شدن به كيديگر از تركيب هاي غير منظم و نابرابر رنگ هاي اصلي به وجود مي آيد كه رنگ هاي درجه سوم خوانده مي شوند.

مجموعه اين رنگ ها، يعني 12 رنگ حاصله، دايره رنگ را تشكيل مي دهند كه اگر اين مجموعه را بشناسيد مي توانيد با آن از سراسر دنياي رنگ بگذريد و حتي زواياي ناشناخته آن را كشف كنيد. با توجه به اين كه رنگ ها نقش تعيين كننده اي در انتقال مفاهيم ايفا مي كنند بنابراين در نمايشگاه ها عناصر رنگي مي توانند توجه اشخاص را به خود جلب كنند از اين رو در اين فضاها به تضاد رنگي شديدي نياز است و به همين خاطر در طراحي آنها بايد طيف گسترده اي از رنگ ها و خلوص آنها در نظر گرفته شود. با استفاده از رنگ هاي قوي و روشن كه با محيط خودذ داراي تباين است،‌مي توان به خلق كاون هاي توجه مبادرت ورزيد ولي در ص.ورتي كه زمينه داراي رنگ هاي روشن و قوي باشد مي توان از نوارهاي رنگي يا نورهاي فلورسنت يا حتي ايجاد تضاد سياه و سفيد استفاده كرد.

اين نكته بايد هميشه مدنظر قرار گيرد كه مهم ترين عامل براي ايجاد كانون توجه تضاد يا تباين رنگ مي باشد كه به آن كنتراست نيز مي گويند.

با به كارگيري مناسب رنگ ها، مي توان قطعات مجزاي يك محصول را به گونه اي رنگ آميزي كرد كه از نظر بصري فرمي واحد را براي محصول القاء كند و يا بالعكس قطعات را بيش از آنچه كه هست مجزا از يكديگر نشان دهند كه با قوت بخشيدن و يا ضعيف كردن خط مرزي بين دو سطح رنگي مي توان به اين نتايج دست يافت.

در نمايشگاه ها و فروشگاه ها نيز در بعضي موارد هويت سازماني نقش اصلي را در انتخاب به كارگيري رنگ ايفا مي كند به همين خاطر طراحان و دكورسازان بايد با نمادهاي رنگي مراكز مختلف آشنايي داشته باشند و بر مبناي آن طرح هاي خود را ارائه و اجرا نمايند. همانطور كه مي دانيم بعضي از فروشگاه هاي زنجيره اي پوشاك،‌مواد غذايي،‌بهداشتي، صنعتي و ... رنگي خاص را براي معرفي و شناساندن محصولات براي خود انتخاب مي كنند. به عنوان مثال براي جلب نظر مشتري از رنگ قرمز و زرد خالص در محيط فروشگاه استفاده مي شود البته لازم به ذكر است كه شيوه هاي اصلي تركيب بندي رنگ در فضاهاي فروشگاهي و نمايشگاهي نيز اعمال شود. همانطور كه در فضاهاي نمايشگاهي نور مي تواند نقش مهم و اساسي ايفا نمايد در فضاهاي فروشگاهي نيز نورپردازي مناسب جلوه گر رنگ ها و نقش هاي محصولات و محيط خواهد بود. رنگ ها اغلب معاني متفاوتي از فرهنگ هاي مختلف دارند. با اين وجود امروزه دانشمندان عموماً موارد ذيل را در مورد رنگ ها پذيرفته اند. چنانكه اين مفاهيم كليدي مقبوليت عام يافته است. در ادامه به اجمال راجع به برخي رنگ هاي اصلي و خصوصيات آنها صحبت شده است:

سياه:

سياه رنگ اقتدار و توانايي است و در لباس بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرد زيرا افراد در لباس هاي سياه لاغرتر به نظر مي رسند. اين رنگ همچنين فرمانبرداري و تبعيت را مي رساند؛ به همين دلي كشيك ها لباس مشكي مي پوشند تا فرمانبرداري و تسليم خود را نسبت به خدا نمايش دهند. بعضي متخصصان لباس اعتقاد دارند، زني كه لباس سياه مي پوشد فرمانبرداري از مرد را به نمايش مي گذارد! لوازم پيرامون محل كار يا منزل اگر مشكي باشد مي تواند بيش از حد اغراق انگيز فرض شده و باعث شود صاحب آن شيطاني يا منزوي به نظر مي رسد. رنگ سياه،‌زرد،‌ نارنجي،‌ قرمز و قهوه اي روشن را به خوبي نمايش مي دهد و براي دكوراسيون مناسب است.

سفيد:

رنگ سفيد تأكيد بر پاكي و صداقت را مي رساند چنانكه عروسان بدين منظور لباس سفيد مي پوشند. اين رنگ نور را منعكس مي كند و به عنوان رنگ تابستاني شناخته مي شود. سفيد در دكوراسيون،‌ لباس و لوازم رايج است زيرا روشني و شفافيت لازمه طبيعت است و با تمامي رنگ هاي ديگر همخواني دارد. البته رنگ هاي روشن خصوصاً‌ سفيد،‌ كثيفي و لكه ها را بيشتر نمايان مي كند و بنابر اين نسبت به رنگ هاي ديگر براي تميز نگهداشتن سخت تر است. پزشكان و پرستاران براي رعايت نظافت لباس سفيد به تن مي كنند. رنگ سفيد به لحاظ واضح كردن جزئيات محصولات و لوازم براي دكوراسيون مناسب است.

 قرمز:

موثرترين رنگ به لحاظ رواني است. رنگ قرمز ضربان قلب را سريع تر و تنفس را شديدتر مي كند قرمز رنگ عشق است و لباس هاي قرمز بيشتر مورد توجه قرار گرفته و باعث مي شود تا صاحب آن جلب توجه كند. اين رنگ از آنجايي كه رنگ تندي است در قالب پوشش و لباس در مذاكرات و مباحثات براي افراد كارا نخواهد بود. دكوراتورها مي گويند از آنجايي كه قرمز جلب توجه ميكند استفاده آن در مواردي نياز مي باشد.

صورتي:

صورتي كه عاشقانه ترين رنگ محسوب مي شود آرامش بخش تر از رنگ قرمز است تيم هاي ورزشي گاه رختكن تيم مقابل را به رنگ صورتي روشن در مي آورند تا رقيبشان انرژي خود را از دست بدهد.

آبي:

آبي رنگ آسمان و دريا و يكي از رايج ترين رنگ هاست. اين رنگ عكس العملي كاملاً‌ عكس قرمز ايجاد مي كند. آبي صلح آميز و آرام بخش است و باعث مي شود بدن مواد شيميايي آرالمش بخش توليد كند بنابراين غالباً‌در اتاق خواب استفاده مي شود. آبي مي تواند سرد و افسرده كننده نيز باشد مشاوران لباس آبي را برالي مصاحبه هاي كاري پيشنهاد مي كنند زيرا كه نمايانگر صداقت است. مردم در اتاق هاي آبي كاراتر هستند. مطالعات نشان مي دهد كه وزنه برداران در محيط هاي آبي وزنه هاي سنگين تري بلند مي كنند.

سبز:

در حال حاضر جزء رايج ترين رنگ براي دكوراسيون به شمار مي رود و نشانه طبيعت است. رنگ سبز باعث جلوه گري رنگ چوب مي شود سبز روشن راحت ترين رنگ براي چشم است و مي تواند ديد را تقويت كند. طيف  رنگ هاي آرام و نيروزا هستند چنان كه افراد در پشت شرده صحنه هاي تلويزيوني در اتاق هاي سبز منتظر مي مانند تا آرامش داشته باشند. بيمارستان ها نيز به دليل اينكه بيماران از آرامش برخوردار باشند اغلب از رنگ سبز استفاده مي كنند. سبز تيره نشانه نيرومندي، پايداري و ثروت است.

زرد:

اولين خصيصه رنگ زرد ايجاد توجه است و تقريباً‌در تمامي اخطارهاي جاده اي و محيطي به صورت تابلو از زمينه هاي زرد استفاده مي شود. زرد در حالي كه رنگي روشن بينانه تصور مي شود اما آرام بخش نيست و افراد آرامش خود را در اتاق هاي زرد از دست مي دهند همچنين كودكان در احاطه رنگ زرد بيشتر گريه خواهند كرد. اين رنگ سخت ترين رنگ براي چشم است كه مي تواند باعث اذيت شود. البته زرد تمركز را تقويت مي كند و متابوليسم بدن را شدت مي بخشد.

سبزباشید