عملیات والفجر۱۰
جمهوری اسلامی ایران برای پاسخ گویی به بمباران و موشك باران مناطق مسكونی شهرها و احقاق حقوق خود در مجامع بین المللی، با تغییر منطقه عملیاتی از جنوب به غرب، در صدد برآمد تا قدرت رزمندگان اسلامی را بار دیگر به جهانیان نشان دهد.
بدین منظور عملیات گسترده ای در غرب كشور در دشت های سلیمانیه عراق هم زمان با مبعث رسول اكرم (ص) به نام والفجر 10، آغاز شد. این عملیات در روز سه شنبه 25/12/1366، شروع و در 5 مرحله به اجرا در آمد.
منطقه حلبچه و خرمال، اگرچه از گذشته مورد توجه طراحان نظامی سپاه پاسداران بود و هر از چند گاهی در مقاطع مختلف جنگ مورد بررسی آنان واقع می شد، لیكن با توجه به این كه تلاش اصلی همواره در جبهه جنوب صورت می گرفت، انجام عملیات در منطقه مذكور هیچ گاه به طور جدی طرح نمی گردید. به دنبال اصلی شدن جنگ در جبهه شمالی – كه در پی پیدایش مشكلات و معضلات بسیار بر سر راه انجام عملیات در جبهه جنوبی ایجاد شد – و نیز توقف عملیات در منطقه بیت المقدس 2، توجه بیشتری به منطقه حلبچه مبذول گردید. طراحی عملیات والفجر 10 در حالی انجام شد كه دشمن اگر چه منطقه عملیاتی بیت المقدس 2 – را به دلیل احتمال هجوم قوای ایران – مسدود نموده بود، لیكن تهاجم اصلی را در جبهه جنوب محتمل می دانست. به این ترتیب عملیات بزرگ سال 66 در منطقه عمومی حلبچه طراحی و اجرا شد.
منطقه عملیات
منطقه عمومی حلبچه به جز در غرب و شمال كه دریاچه سد دربندیخان در آن واقع است، توسط ارتفاعات بلند و صعب العبوری محصور شده است كه هر یك از این ارتفاعات از اهمیت زیادی برخوردار است؛ به طوری كهبالامبوو شاخ آن بر دریاچهدربندیخانو دشت و ارتفاعاتتمورژنانمسلط است. شاخ تمورژنان نیز بر شاخ شمیران، سددربندیخان، تونل جادهسلیمانیه – بغدادتسلط دارد.
علاوه بر ارتفاعات فوق الذكر، می توان از ارتفاعات و ناهمواری های دیگر منطقه نام برد كه مهم ترین آن ها عبارتند از: ارتفاعاتپرونیه، توانیر، پنج قله، شینه روی، تپه چناره، سه تپه، خورنوازان، تپه هانی قول، تپه سزام و شاخ دارزین.
هم چنین شیارهای موجود در منطقه نقش موثری در اختفاء نیروهای خودی داشته و بعضاً به عنوان معابر وصولی مورد استفاده قرار گرفته اند. از جمله این شیارها می توان از دره گلان، شیار زلم، شیار سورمر، شیار سازان، دره خورنوازان، شیار بالای روستای خورد وشیار وشكنام نام برد.
مهم ترین تاسیسات اقتصادی منطقه، سد دربندیخان است كه علاوه بر پرورش ماهی و كشاورزی، در تامین برق قسمت و سیعی از عراق نقش مهمی دارد. پادگان حلبچه، پادگان لشكر 27 در كانی مانگا، مقر فرماندهی نیروهای دفاع الوطنی سپاه یكم در منطقه روداژه و پایگاه های موشكی سام 2 و سام 7 نیز از جمله تاسیسات نظامی در این منطقه می باشند.
شهرهای مهم عراق در این منطقه نیز به ترتیب وسعت و اهمیت عبارتند از: حلبچه، خرمال و دوجیله.
شرح عملیات
عملیات در ساعت 2 بامداد 24/12/1366 با رمز مباركیا محمد ابن عبدالله (ص) آغاز شد. سرعت عمل یگان ها به گونه ای بود كه اغلب آن ها توانستند تمامی اهداف خود در مرحله اول را به تصرف در آوردند. به غیر از واكنش دشمن در شاخ سورمر و شاخ شمیران تحرك دیگری از نیروهای عراقی مشاهده نشده و تعداد زیادی از آن ها كه در خواب بودند، كشته و اسیر شدند.
رزمندگان اسلام پس از عبور از موانع سخت و ایذایی دشمن موفق شدند حدود 20 روستا واقع در شمال و جنوب و غرب شهر خرمال را آزاد نمایند.
رزمندگان روز بعد نیز توانستند مقاومت نیروهای دشمن را در هم شكسته و پیروزمندانه وارد شهر خرمال عراق شده و شهر را كاملا پاكسازی نمایند. در دروازه شهر گروهی از مردم به استقبال رزمندگان اسلام آمدند.
در محور قرارگاه قدس، پس از تصرفمله خور و ارتفاعاتچناره، خرنوازان، هانی فتح، اگر چه بالامبو و تنگه به تصرف درآمد، لیكن به دلیل توقف قرارگاه قدس و نیز واكنش دشمن در جناح چپ عملیات،نیروها روی شاخ سورمر و شاخ شمیران متوقف شدند. در محور قرارگاه ثامن الائمه(ع)، نیروهای عمل كننده ارتفاعاتمگر از سلسله ارتفاعات بالامبو و نیمی ازشیندرویرا تصرف كردند و به رغم روشن شدن آسمان، برای الحاق روی یال ارتباطی شامل دشت سازان و سپس نیمی دیگر از ارتفاعات شیندروی، به پیشروی خود ادامه دادند. قرارگاه رمضان نیز در این مرحله تنها توانست پمپ بنزین شهر حلبچه را به آتش بكشد.
قابل ذكر است كه نیروهای جهادگر با احداث جاده های مناسب در ارتفاعات سر به فلك كشیده و زدن پل های حیاتی، نقش مهمی در تسریع حركت نیروهای عمل كننده ایفا كردند، تا جایی كه نیروهای به اسارت گرفته شده در عملیات والفجر 10 از سرعت عمل نیروهای عمل كننده در این منطقه صعب العبور ابراز شگفتی می كردند. سرهنگ پیادهكوكب محمد امین از تیپ كماندویی لشكر 34 عراق می گوید: «باوجود موانع سخت و طبیعی و ایذایی، به ذهن ما خطور نمی كرد كه رزمندگان اسلام بتوانند به ما نزدیك شوند، از این رو ما زمانی از آغاز عملیات با خبر شدیم كه در محاصره كامل قرار داشتیم.»
با گذشت ساعت ها از آغاز عملیات و تصرف شهر خرمال وده ها روستا در استان سلیمانیه، طارق عزیز وزیر امور خارجه عراق طی مصاحبه ای در لندن اعلام كرد: «اخبار مربوط به عملیات ایران در جبهه ها تنها یك شایعه است.»
در حالی كه نیروهای خودی از روحیه خوبی برخوردار بودند و تلفات آنان نیز بسیار اندك بود، از هم گسیختگی قوای دشمن و عدم حضور جدی آنها در منطقه موجب شد تا بر تسریع آغاز مرحله دوم عملیات تاكیدشود. دشمن بنابر تصوری كه در مورد عملیات داشت، ستون های متعدد و طویلی را با عبور از پل های ملاویسی و زلم به طرف دوجیله و سپس حلبچه کرد.این عملیات در ۵ مرحله اجرا شد که:
مرحله ۱:در ساعت 2 بامداد 24/12/1366
مرحله ۲:بعد از ظهر چهارشنبه 26/12/1366
مرحله ۳:بامداد پنج شنبه27/12/1366
مرحله۴: از نیمه شب پنج شنبه 27/12/1366تاجمعه 28/12/1366،
مرحله۵: در شب چهارشنبه 3/1/1366
پیام امام خمینی (ره) به مناسبت عملیات والفجر 10
امام (ره) در پاسخ به نامه فرمانده کل سپاه پاسداران چنین اظهار فرمودند:
... اخبار پیروزی ها و حماسه های دلاوران اسلام نه تنها دل ملت ما، که قلب همه مستضعفان و محرومان را شادمان نمود و صدام و عفلقیان و حامیان و اربابان او، خصوصا آمریکا و اسرائیل را عزادار کرد. سلام خالصانه مرا به همه فرماندهان عزیز و شجاع و رزمندگان ظفرمند پیروز سپاه و بسیج و ارتش و هوانیروز و نیروی هوایی و جهادگران دلاور و گمنام و امدادگران و کلیه نیروهای مردمی و کُرد ابلاغ کنید و سلام و تشکر ملت ایران را به مردم شهرهای آزاد شده عراقی که بدون این که حتی یک گلوله هم به طرف آنان و شهرهای آنان شلیک شود، با آغوش باز و فریاد الله اکبر از رزمندگان ما استقبال نمودند، برسانید و به آن ها بگویید که می بینید صدام چگونه دیوانه وار شما و شهرهایتان را بمباران خوشه ای و شیمیایی می کند، و خواهیم دید که جهان خواران چگونه در تبلیغات مسموم خود از کنار این پیروزی های بزرگ و جنایت صدام خواهند گذشت...