طلا در چرخه رونق و ركود نظام سرمايه داري

به گزارش گروه اقتصاد بين الملل فارس طلا نزد سرمايه گذاران بين المللي يك منبع امن براي سرمايه گذاري و در جريان بي ثباتي اقتصادي تنها منبع امن براي سرمايه محسوب مي شود. زماني كه اقتصاد جهان دچار بي ثباتي مي شود و بازارهاي سهام به عنوان كانون هاي جذب سرمايه هاي خرد و كلان با سقوط شاخص هاي خود مواجه مي شوند بازار طلا با هجوم سرمايه داران مواجه مي شود و در نتيجه با رشد تقاضا قيمت طلا بيش از پيش افزايش مي يابد. 
بنابراين دوره هاي مكرر ركود و رونق كه يكي از معايب نظام سرمايه داري غرب است نقش مهمي در رشد قيمت طلا داشته است. پيش از بحران اخير اقتصادي جهان كه در سال 2007 از بخش مسكن آمريكا و در نتيجه بحران بدهي هاي رهني شروع شد هر اونس طلا در برابر حدود 600 دلار معامله مي شد. اين رقم در پايان بحران مذكوردر سال 2009 به حدود 900 دلار در هر اونس رسيد. در سال 2009 با بازگشت رشد به اقتصادهاي غربي رسما اعلام شد بحران اقتصادي جهان به پايان رسيده و اقتصاد سرمايه داري جهان روال عادي زندگي خود را از سر گرفته است. آمريكا كه در سال هاي بحران، با رشد منفي 3 درصدي مواجه شده بود در سال 2009 به تدريج رشد بالاي 1 درصد و بيشتر را تجربه كرد و در سال 2010 رشد اقتصاد اين كشور از 2 درصد عبور كرد.
اما اكنون ترديدهايي در مورد اين ادعا مطرح شده است. به عقيده كارشناسان اقتصادي بحران اقتصادي سال هاي 2007 تا 2009 حل نشد بلكه مانند آتشي به زير خاكستر رفت و اكنون در حال سرباز كردن است. آمارهاي منتشر شده از سال 2010 نيز نشان مي دهد اين بحران هيچ گاه به طور كامل حل نشده است. پس از اعلام رسمي پايان بحران اقتصادي در آمريكا و جهان روند ورشكستگي بانك هاي آمريكا نه تنها متوقف نشد بلكه شتاب بيشتري پيدا كرد.  تعداد بانك‌هاي ورشكسته آمريكا در سال 2010 به 157 مورد رسيد. اين در حالي است كه در سال 2009 بالغ بر 140بانك ورشكست شده بودند. اين روند در سال 2011 نيز ادامه يافت و از ابتداي اين سال تاكنون 87  بانك در آمريكا ورشكست شده اند. علاوه بر بخش مالي بخش توليد آمريكا نيز عملكرد اميدواركننده اي ندارد. رشد بيش از 2 درصد اقتصاد آمريكا در سال 2010 به 0.4 درصد در سه ماهه نخست 2011 كاهش يافته است.
بحران يورو در اروپا روز به روز شديدتر مي شود. كشورهاي عضو اتحاديه يكي پس از ديگري به ورطه ي ورشكستگي رسيده و از صندوق پول اتحاديه اروپا تقاضاي وام دارند. تاكنون يونان،ايرلند و پرتغال به مرز ورشكستگي رسيده اند و ايتاليا و اسپانيا مي توانند تير خلاص به اتحاديه پولي يورو را بزنند. اقتصاد اسپانيا به تنهايي از اقتصاد كشورهاي بحران زده يونان، ايرلند و پرتغال بزرگتر است . بدهي هاي ايتاليا بسيار كلان است و اين كشور سومين كشور بزرگ اقتصادي اروپا است.
 بديهي است به هم ريختن اتحاديه پولي يورو نه تنها نظام بانكي اروپا بلكه كل نظام مالي جهان را در آشفتگي فرو خواهد. دولت آمريكا كه از سال 2001 تاكنون عليه دو كشور افغانستان و عراق وارد جنگ شده با بيش از يك تريليون دلار كسري بودجه و 14.3 تريليون دلار بدهي ملي مواجه شده است. پيش از آن كه باراك اوباما وارد كاخ سفيد شود بدهي هاي ملي اين كشور حدود 10.5 تريليون دلار بود و طي كمتر از چهار سال اين رقم از مرز 14 تريليون دلار گذشته است. اگر برخورداري از امتياز چاپ دلار و حمايت موسسات رتبه بندي بين المللي نبود اين كشور در بازپرداخت بدهي هاي خود با مشكل جدي مواجه مي شد.
بحران بدهي هاي ملي مي تواند ركود شديدتري را براي اقتصاد جهان نسبت به ركود سال هاي 2007 تا 2009 پديد بياورد. به تبع اين نگراني ها روند صعودي قيمت طلا شيب بسيار تندتري طي سال هاي اخير پيدا كرده و به نظر مي رسد اين شيب با حدت و شدت كمتر يا بيشتر ادامه پيدا خواهد كرد. قيمت طلا در بالاترين رقم به 1913 دلار در هر اونس رسيده است. اگرچه اين رقم در ادامه معاملات بازارهاي جهاني كاهش يافته و به كمتر از 1800 دلار در هر اونس رسيده اما با توجه به بي ثباتي حاكم بر اقتصاد جهان همچنان انتظار مي رود روند حركت قيمت طلا صعودي باشد.
همه كارشناسان و موسسات تحقيقاتي متفق القولند كه قيمت طلا حداقل تا يك سال آينده روندي صعودي را طي خواهد كرد و نقطه اختلاف آن ها فقط در مورد ميزان اين افزايش است. پيش بيني هاي ارائه شده براي قيمت طلا طي يك سال آينده بين 2000 تا 2400 دلار است.
در هر حال هيچ كالايي به اندازه طلا نتوانسته است ارزش خود را در چرخه رونق و ركود نظام سرمايه داري حفظ كند. اگر توجه كنيم كه قيمت طلا در سال 2000 فقط 280 دلار بوده است شايد پيش بيني قيمت 2400 دلاري براي طلا تا يك سال آينده محتاطانه به نظر برسد. 40 سال پيش هر اونس طلا در برابر 35 دلار معامله مي شد. به عبارت ديگر قدرت خريد دلار در بازار طلاي امروز 50 برابر از قدرت خريد دلار در بازار طلاي سال 1971 كمتر است. براي مقدار طلايي كه با دو سنت در آن زمان خريداري مي شد اكنون بايد يك دلار پرداخت كرد. بدين ترتيب قدرت خريد دلار امروز يك پنجاهم دلار40 سال پيش است.
در معاملات روز دوشنبه قيمت هر اونس طلا به 1766 دلار رسيده كه نسبت به جمعه گذشته ۱۲ دلار افزايش داشته است.