لشكركشي چين به فرارود و شكست از لشكريان ايران
=================================

چهاردهم فوريه سال 102 ميلادي (طبق محاسبات کرونیکل نگاران؛ چهاردهم فوریه و امسال، مصادف با 26 بهمن ماه) «وادي» امپراتور وقت چين با استفاده از فرصت درگيري ايران با روميان در غرب، يك سپاه چهل هزار نفري از نيروهاي خود را روانه منطقه فرارود كرد.

... اين حمله در ناحیه فرغانه و در نيمه راه خجند به سمرقند، بدون نياز به اعزام افراد پادگانهاي تپورستان (مازندران)، آثرپاتيگان (آذربايجان)، توسط نيروهاي محلي پارت (خراسان)، آريانا (هرات و غرب افغانستان امروز) و كهستان در هم شكسته شد و بسياري از چينيان به اسارت درآمدند.

اسيران چيني هدف حمله نظامي را به دست آوردن اسپان (چون حرف پ در الفبای عربی وجود ندارد به تدریج اسپ «اسب» نوشته شده است) دره فرغانه كه بزرگتر از اسپان چين، نيرومند و پرطاقتند بيان كرده بودند.

قضيه به مهستان (سناي ايران) در تيسفون گزارش شد و قرار شد كه اگر رئيس کشور چين پوزش بخواهد، اسيران چيني آزاد و سه هزار اسپ و عمدتا مادیان (اسپ ماده) نيز به خاقان فروخته شود كه خاقان پذيرفت و به جاي پول نقد، بابت بهاي اسبان به ايران ابريشم تحويل داد.

ــــــــــــــــــــ
* آثرپاتيگان از نام آثرپاتي (آذربد) شهربان و موبد (روحاني زرتشتي) اين خطه گرفته شده كه هنگام حمله اسكندر به ايران در راس امور ايالت بود.