معرفي برخي گياهان دارويي
معرفي برخي گياهان دارويي
گياهان دارويي گياهاني هستند كه يك يا برخي از اندام هاي آن ها حاوي ماده ي موثره است. اين ماده كه كمتر از يك درصد وزن خشك گياه را تشكيل مي دهد، داراي خواص دارويي موثر بر موجودات زنده است. همچنين كاشت، داشت و برداشت اين گياهان به منظور استفاده از ماده ي موثره ي آن ها انجام مي گيرد.
در ادامه شما را با خواص چند گياه دارويي آشنا مي كنيم. ولي به خاطر داشته باشيد كه در مصرف گياهان دارويي نيز نبايد زياده روي كنيد.
باباآدم ؛ درمان كننده بيماري هاي پوستي
محمد صالحي سورمقي، عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران درباره ي اين گياه مي گويد: باباآدم يكي از گياهان دارويي است كه از ريشه آن براي درمان بيماري هاي پوستي استفاده مي شود كه مصرف آن به شكل موضعي يا خوراكي است. ريشه ي باباآدم، ضد ميكروب، ضد تومور، ضد تب، ادرارآور، كاهش دهنده ي قند خون و معرق است.
از گياه باباآدم فرآورده هاي ضدشوره، تقويت موي سر، تميز كننده هاي پوست و مواد آرايشي - بهداشتي تهيه مي شود.
در ايران از اين گياه محصول صنعتي ساخته نشده است و به شكل سنتي تهيه مي شود.
بادرنجبويه؛ مفيد براي اعصاب
گياه بادرنجبويه سال ها است كه توسط پزشكان مشرق زمين، براي درمان مشكلات خلقي استفاده مي شود؛ همچنين مصرف آن جهت سردرد با منشاء عصبي، ضعف حافظه و خستگي روحي مفيد است.
دكتر علي زرگري در خصوص فوايد اين گياه مي گويد: "وارنگ بو" يا "بادرنجبويه" در طب عوام براي مصارفي از قبيل رفع دل پيچه ي ناشي از نفخ و تقويت معده به كار مي رود و از مصارف اصلي و ويژگي هاي خاص آن، آرام كردن اعصاب و تقويت قلب است.
اين گياه به اشكال مختلفي از قبيل اسانس، عصاره ي روغني، روغن، پماد، كمپرس و دم كرده استفاده مي شود. اسانس اين گياه در آرام كردن درد معده با منشاء عصبي، احساس چنگ زدگي در معده، تپش قلب، سردردهاي يك طرفه، سرگيجه، عصبانيت، بي خوابي، استفراغ هاي دوران بارداري، كم خوني دختران جوان، درد عصبي دندان و رفع تندخويي در دختران جوان و زنان بسيار مو ثر است.
برگ اين گياه، بهترين دارو براي كسي است كه هنگام نگراني و اضطراب ناراحتي معده پيدا مي كند.
دم كرده ي آن نيز جهت تهوع، مراحل اول سرماخوردگي، خستگي عصبي و افسردگي مفيد است.
گفتني است كمپرس، پماد و روغن حاصل از اين گياه جهت دفع حشرات و درمان زخم نيش آن ها و رفع تنش عصبي، از زمان ابن سينا تجويز شده است.
برگ زيتون؛ كاهش دهنده فشار خون
اثر كاهش دهندگي پُرفشاري خون در برگ زيتون و ماده ي اصلي آن در حيوانات آزمايشگاهي، كاملا به اثبات رسيده است. آزمايش هاي ديگري بر روي حيوانات نشان مي دهد كه قند خون را نيز كاهش مي دهد.
از ديگر خواص برگ زيتون، اثرات ضد اسپاسم، آنتي اكسيدان، ضد ميكروب، ضد ويروس تبخال، ضد قارچ، ضد آريتمي و گشاد كننده ي رگ هاي قلب مي باشند.
همچنين خاصيت گشاد كنندگي رگ هاي آن در حيوانات آزمايشگاهي نيز به اثبات رسيده است.
برگ هاي جوان و مُسن، از نظر تركيبات و خواص دارويي با هم مقايسه شده و تفاوتي بين آن ها وجود ندارد.
عوارض جانبي: تا كنون آثاري سمي، از برگ زيتون گزارش نشده است. با اين حال گاهي ممكن است باعث دردهاي معدي گردد. مصرف آن در افراد داراي ديابت ممكن است با كاهش قند خون صورت گيرد.
طريقه و مقدار مصرف: بر روي 7 تا 8 گرم خرد شده ي برگ، يك استكان آب ريخته و مدت 5 تا 10 دقيقه مي جوشانيم؛ سپس صاف كرده و پس از سرد شدن ميل مي كنيم. اين مقدار را مي توان 3 يا 4 بار در روز تكرار كرد.
بومادران؛ بهبود دهنده سرماخوردگي
گياه دارويي بومادران كاربردهاي درماني مختلفي دارد كه از جمله خواص آن، در درمان سرماخوردگي مشاهده مي شود.
دكتر شمسعلي رضا زاده، رييس پژوهشكده گياهان دارويي جهاد دانشگاهي درباره ي اين گياه مي گويد: سرشاخه هاي گلدار گياه بومادران داراي ويژگي هايي همچون قابض بودن، معرق و ضد اسپاسم است و در درمان سرماخوردگي موثر است.
اين گياه همچنين به طور سنتي در درمان كوليك، هيستري، صرع، روماتيسم و پيشگيري از پيري زودرس پوست مفيد است.
اين گياه بر فعاليت تنفسي نوتروفيل هاي انسان اثر مهاري دارد كه توجيه كننده ي خاصيت ضد التهابي آن است. اثر ضد التهابي اين گياه با داروي ايندومتاسين قابل مقايسه است.
همچنين بومادران از زخم معده ي ناشي از ايندومتاسين و اتانل در موش صحرايي پيشگيري مي كند و باعث التيام زخم معده ناشي از اسيد استيك در موش صحرايي شده است.
برگ گردو؛ ضد اسهال و مفيد براي پوست
برگ گردو حاوي حدود 10 درصد تانن بوده و به همين دليل داراي مزه ي گس و مايل به تلخ است. مواد مهم ديگر آن، ژوگلون و هيدروژوگلون هستند. ژوگلون، جسم ناپايداري است و به سرعت پليمريزه شده و به رنگ قهوه اي و سياه تبديل مي شود. ژوگلون بيشتر در برگ و پوست گردوي تازه وجود دارد و به تدريج از مقدار آن كم مي شود و در برگ كهنه، ميزان آن بسيار پايين است.
علت سياه شدن دست در تماس با پوست و برگ گردوي تازه، ژوگلون و تغييرات شيميايي مذكور است.
اثرات مهم:
پوست گردو داراي خاصيت قابض بوده و به دو صورت خارجي و داخلي(خوراكي) مصرف مي شود. مصرف خارجي آن، به صورت دم كرده، پماد، ضماد و يا مرهم مي باشد كه داراي خاصيت التيام زخم، تسكين اگزما و عفونت هاي چركي پوست است.
مصرف خوراكي آن، داراي خاصيت ضد اسهال مي باشد.
اسانس برگ و ماده ي ژوگلون، داراي خاصيت ضد قارچ هستند.
در طب عوام، از برگ گردو به عنوان ضد كرم و تصفيه كننده ي خون استفاده مي كنند.
يكي ديگر از خواص برگ گردو، كاهش قند خون به مقدار كم است.
طريقه و ميزان مصرف:
تهيه دم كرده: بر روي حدود 2 گرم برگ خرد شده، يك ليوان آب سرد ريخته و تا حد جوش مي رسانيم؛ سپس 5 تا 10 دقيقه بدون جوشيدن صبر مي كنيم و محلول را صاف مي كنيم و صاف شده را ميل مي كنيم. اين مقدار مصرف مي تواند تا سه بار در روز تكرار گردد. اين جوشانده خوراكي مي تواند به عنوان ضد اسهال و يا به طور موضعي براي تسكين مشكلات پوست نيز مصرف شود.
خاصيت ديگر برگ گردو، كاهش قند خون است كه براي اين منظور، مي توان از جوشانده، 3 تا 7 گرم در روز(بهتر است در دو نوبت تقسيم شود) به طور خوراكي استفاده كرد.
براي تهيه ي محلول براي شست و شوي پوست: بر روي 5 گرم برگ خرد شده ي گردو، 200 ميلي ليتر آب ريخته و براي مدت 5 دقيقه، جوشانده شود، سپس محلول را صاف نموده و پس از سرد شدن به طور موضعي مصرف مي كنيم.
مهم ترين اثرات گزارش شده پوست و برگ گردو:
ضد درد، ضد كرم، ضد چسبندگي پلاكت ها، ضد ميكروب، ضد سرطان، ضدسم، ضد ويروس تبخال، ضدورم، ضد اكسيدان، ضد راديكال هاي آزاد، ضد عفوني كننده، ضد تومور، ضد ويروس، افزايش دهنده ي قواي جنسي، قابض، ضد كانديديا، هضم كننده، ادرار آور، ضد قارچ، به عنوان رنگ مو، بند آورنده ي خون ريزي، علف كش و حشره كش.