مقايسۀ دو شريعت اسلام و يهود


مسئله‌ای که به صورت هماهنگ در تمامی آیات اين سوره اسراء به چشم می‌خورد، مقایسۀ میان دو شریعت اسلام و يهود و لوازم آنها است، به عبارتی دیگر در این سورۀ مبارک، به صورت تلویحی، میان اسلام و یهود مقایسه‌ای صورت گرفته است که بیانگر عظمت بیشتر اسلام است و این مقایسه تا آخر سوره در مقاطعی گوناگون ادامه می‌یابد.

در ادامه، به برخی از اين موارد اشاره می‌شود:

مقایسۀ دو مسجد
قبله‌گاه مسلمانان را با تعبیر «مسجد الحرام» و بیت المقدس را با تعبیر «مسجد الأقصی» وصف می‌کند و اضافه می‌کند که ما اطراف مسجد الأقصی را مبارک کردیم، در حالی که مسجد الحرام برای تمامی جهان، مایۀ برکت است.

مقایسۀ دو کتاب آسمانی
دربارۀ تورات می‌فرماید: «ما آن را رهنمونی برای بنی‌اسرائیل قرار دادیم.» در حالی که در دهمین آیه، قرآن کریم را چنین وصف می‌کند: «قطعاً این قرآن به آیینی هدایت می‌کند که پایدارترین است».

مقایسۀ پیام دو کتاب
پیام محوری تورات را به این صورت بیان می‌کند که: «جز من کسی را وکیل خود نگیرید که بر او تکیه کنید.» و در آیۀ دهم، پیام قرآن کریم را ذکر می‌کند: «قطعاً این قرآن به آیینی هدایت می‌کند که پایدارترین است» که با پیام تورات قابل مقایسه است و از آن پس تا آیۀ 41 به بیان تکمیلی درسها و پیامهای قرآن کریم پرداخته است.
جدول زیر این مقایسه را تا حدودی نشان می‌دهد:
 

ردیف

 اسلام

یهود

1

 ﴿سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً ...﴾

سیر شبانۀ پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله): امری ویژۀ پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) همراه با تعبیر «عبده» که نهایت لطف در حق آن حضرت است.

در مقابل آنچه ویژۀ پیامبر (صلی الله علیه و آله) بیان شده است، ویژگی خاصی برای انبیای بنی‌اسرائیل دیده نمی‌شود.

2

 ﴿... مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ...﴾
قبله‌گاه مسلمانان با واژۀ حرام توصیف شده است که به معنای حرم مورد حرمت و امن الهی است که در سوره‌های دیگر، با واژه‌های «مبارکاً» و «هدی للعالمین» نیز توصیف شده است.(آل عمران/ 96)

﴿... إِلَى الْمَسْجِدِ الأقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ ...﴾
مسجد الاقصی و آیا دانی که [تنها] اطراف آن را مبارک گردانیدیم (توضیح در متن درس)

3

ـ ﴿إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ﴾
ـ ﴿... يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ﴾
اشاره به اعتدال و جاودانگی قرآن و دین اسلام (برای همه و در همۀ زمانها)
ـ ﴿وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا﴾
بیان محورهای هدایت و خطوط هدایتی قرآن کریم

 ـ ﴿وَآتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَجَعَلْنَاهُ هُدًى لِبَنِي إِسْرَائِيلَ أَلا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِي وَكِيلاً﴾
اشاره‌ به حوزۀ مأموریّت تورات (تنها در میان بنی‌اسرائیل)
ـ ﴿أَلا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِي وَكِيلا﴾
اشاره‌ به پیام محوری تورات (توضیح در متن درس)

4

 ﴿فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الآخِرَةِ لِيَسُوءُوا وُجُوهَكُمْ ...﴾
اشاره‌ای به پیروزی امت اسلامی در فساد دوم بنی‌اسرائیل و سیه‌رویی و ذلت آنان

﴿ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ إِنَّهُ ...﴾
بیان یک امتیاز برای بنی‌اسرائیل
﴿وَقَضَيْنَا إِلَى بَنِي إسْرائِيلَ فِي الْكِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِي الأرْضِ مَرَّتَيْنِ ...﴾
ـ ذکر شرارت قوم بنی‌اسرائیل
ـ دست زدن به فساد و خونریزی، هنگام قدرت